TMJ Bozuklukları (Çene Eklemi Bozuklukları) Nedir?
TMJ bozuklukları temporomandibular eklem ve çevre kasları etkileyen rahatsızlıklar olarak tanımlanmaktadır. Çene eklemi bozuklukları ağrı, hareket kısıtlılığı ve ses gibi belirtilerle kendini göstermektedir. Bu eklem kulak önünde yer almakta ve çeneyi kafatasına bağlamaktadır. Günlük aktiviteler olan yeme, konuşma ve esneme bu eklem sayesinde gerçekleşmektedir. Adnan Coşkun Diş Polikliniği olarak eklem problemlerine multidisipliner yaklaşım uygulanmaktadır.
TMJ Bozuklukları Belirtileri Nelerdir?
Ağrı ve Hassasiyet
Çene ekleminde ve çevresinde ağrı en yaygın belirtidir. Yüz kaslarında gerginlik ve hassasiyet hissedilmektedir. Kulak çevresinde ve şakaklarda zonklama yaşanabilmektedir. Ağrı bazen boyun ve omuzlara yayılmaktadır. Çiğneme sırasında ağrı artış göstermektedir.
Eklem Sesi Belirtileri
Ağız açılırken veya kapanırken tıklama sesi duyulmaktadır. Krepitasyon adı verilen çıtırtı sesi de oluşabilmektedir. Bazı hastalarda eklem sesi ağrı ile birlikte seyretmektedir. Ses tek başına her zaman tedavi gerektirmemektedir.
Hareket Kısıtlılığı
Ağız açıklığında azalma yaşanabilmektedir. Normal açıklık 40-50 mm iken bu değer düşmektedir. Çene kilitlenmesi açık veya kapalı pozisyonda oluşabilmektedir. Sabahları çene tutukluğu sık karşılaşılan yakınmadır. Esneme ve büyük lokma alma güçleşmektedir.
TMJ Bozuklukları Nedenleri
Bruksizm (Diş Sıkma ve Gıcırdatma)
Gece veya gündüz diş sıkma alışkanlığı eklem üzerinde aşırı yük oluşturmaktadır. Kaslar sürekli gergin kalmakta ve yorulmaktadır. Diş yüzeylerinde aşınma bruksizmin göstergesi olmaktadır. Stres bu alışkanlığı tetikleyen önemli faktör olarak kabul edilmektedir.
Travma ve Darbeler
Çeneye alınan darbeler eklem yapısını bozabilmektedir. Trafik kazaları ve spor yaralanmaları sık görülen nedenler arasındadır. Whiplash yaralanması çene eklemini etkileyebilmektedir. Geçmişteki travmalar yıllar sonra belirti verebilmektedir.
Kapanış Bozuklukları
Üst ve alt dişlerin uyumsuz kapanışı eklemi zorlamaktadır. Eksik dişler dengeyi bozarak probleme yol açabilmektedir. Ortodontik problemler uzun vadede TMJ sorunlarına neden olmaktadır. Doğru kapanış eklem sağlığının temelidir.
Artrit ve Dejeneratif Hastalıklar
Osteoartrit eklem kıkırdağını etkileyebilmektedir. Romatoid artrit çene ekleminde de görülebilmektedir. Yaşla birlikte dejeneratif değişiklikler artmaktadır. Sistemik hastalıklar eklem sağlığını olumsuz etkilemektedir.
Tanı Yöntemleri
Klinik muayene tanının ilk adımını oluşturmaktadır. Ağız açıklığı ve çene hareketleri değerlendirilmektedir. Eklem sesleri stetoskop ile dinlenmektedir. Kas palpasyonu hassas noktaları ortaya çıkarmaktadır. Kliniğimizde detaylı muayene ve değerlendirme yapılmaktadır.
Panoramik röntgen eklem yapısını göstermektedir. MR görüntüleme yumuşak doku ve disk pozisyonunu değerlendirmektedir. BT taraması kemik yapısındaki değişiklikleri tespit etmektedir. Gerektiğinde artroskopi tanısal amaçlı kullanılabilmektedir.
TMJ Bozuklukları Tedavi Yöntemleri
Konservatif Tedaviler
İlk aşamada invaziv olmayan yöntemler denenmektedir. Yumuşak diyet eklem üzerindeki yükü azaltmaktadır. Sıcak veya soğuk uygulama ağrıyı hafifletmektedir. Antiinflamatuar ilaçlar şikayetleri kontrol altına almaktadır. Kas gevşeticiler gerginliği azaltmakta ve rahatlama sağlamaktadır.
Splint Tedavisi Uygulaması
Okluzal splint en yaygın tedavi yöntemi olmaktadır. Gece plağı diş sıkma etkilerini azaltmaktadır. Kasları rahatlatmakta ve eklemi korumaktadır. Kişiye özel üretilen apareyler kullanılmaktadır. Adnan Coşkun Diş Polikliniği bünyesinde profesyonel splint uygulaması yapılmaktadır.
Fizik Tedavi ve Egzersizler
Çene egzersizleri kas gücünü artırmaktadır. Germe hareketleri esnekliği sağlamaktadır. Ultrason ve TENS tedavileri ağrıyı azaltmaktadır. Postür düzeltme boyun ve çene ilişkisini iyileştirmektedir. Düzenli egzersiz programı uzun vadeli fayda sağlamaktadır.
Cerrahi Tedavi Seçenekleri
Konservatif tedaviler başarısız kaldığında cerrahi düşünülmektedir. Artroskopi minimal invaziv bir yöntem olmaktadır. Artrosentez eklem yıkama işlemidir. Açık eklem cerrahisi nadir durumlarda gerekli olmaktadır. Cerrahi kararı multidisipliner değerlendirme sonrası verilmektedir.
TMJ Bozuklukları Önleme Yolları
Stres yönetimi kas gerginliğini azaltmaktadır. Gevşeme teknikleri günlük rutine eklenmelidir. Sakız çiğneme alışkanlığından kaçınılmaktadır. Sert yiyecekler tüketimi sınırlandırılmaktadır. Tek taraflı çiğneme alışkanlığı düzeltilmektedir.
Diş sıkma fark edildiğinde bilinçli gevşeme uygulanmaktadır. Uyku pozisyonu çene üzerinde baskı oluşturmamalıdır. Düzenli diş hekimi kontrolleri erken tanı sağlamaktadır. Randevu ve bilgi için iletişim sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
TMJ Bozuklukları Kendiliğinden Geçer mi?
Hafif şikayetler bazen kendiliğinden iyileşebilmektedir. Ancak kronikleşme riski nedeniyle profesyonel değerlendirme önerilmektedir. Erken müdahale tedavi başarısını artırmaktadır.
Hangi Hekime Başvurulmalıdır?
Diş hekimleri TMJ tedavisinde uzmanlaşmış profesyonellerdir. Gerektiğinde fizyoterapist ve psikolog desteği alınmaktadır. Multidisipliner yaklaşım en iyi sonuçları vermektedir.
Splint Tedavisi Ne Kadar Sürmektedir?
Tedavi süresi vakanın şiddetine göre değişmektedir. Genellikle 3-6 ay arası kullanım önerilmektedir. Bazı hastalarda uzun süreli kullanım gerekebilmektedir.
TMJ Ağrısı Kulak Ağrısına Benzer mi?
Eklem kulağa çok yakın konumda yer almaktadır. Bu nedenle ağrı sıklıkla kulak ağrısı olarak algılanmaktadır. Ayırıcı tanı için muayene şarttır.
Çene Egzersizleri Evde Yapılabilir mi?
Hekim tarafından önerilen egzersizler evde uygulanabilmektedir. Yanlış hareketler durumu kötüleştirebilmektedir. Profesyonel rehberlik altında egzersiz programı oluşturulmaktadır.
Sonuç: TMJ bozuklukları doğru tanı ve tedavi ile başarılı şekilde kontrol altına alınabilmektedir. Bu rahatsızlıklar yaşandığında erken başvuru önem taşımaktadır. Profesyonel değerlendirme ile kişiye özel tedavi planı oluşturulmakta ve yaşam kalitesi artırılmaktadır!
Çayırova Merkezli Diş Kliniği Hizmet Bölgelerimiz
